Regionale deelmobiliteit: een stap verder
Reizigers trekken zich weinig aan van gemeentegrenzen. Ook in onze regio vinden veel reisbewegingen plaats tussen verschillende gemeenten. Als reizigers deelfietsen, -auto’s of -scooters willen gebruiken kan dat op dit moment alleen nog binnen specifieke gemeentegrenzen. Bovendien is er niet in elk gebied evenveel aanbod. De Vervoerregio gaat daarom samen met alle 14 gemeenten aan de slag met één samenhangend systeem voor deelmobiliteit in de hele regio.
Regioraad geeft groen licht voor uitvoeren beleid
Bij de laatste regioraad konden de leden vragen stellen en zorgen uiten. Uiteindelijk kreeg de Vervoerregio groen licht om het plan verder uit te werken. Met daarbij de nadruk op het behouden van de belangrijkste gedachte: dat een gezamenlijke regionale aanpak meer maatschappelijke waarde oplevert dan een versnipperde aanpak per gemeente. Gemeenten houden de regie, omdat zij dicht bij de gebruikers staan en de openbare ruimte beheren. Ook worden zij ontzorgd: de Vervoerregio verzorgt de aanbesteding, het contractbeheer en de monitoring.
Geen vervanging, maar aanvulling
Deelmobiliteit is bedoeld als aanvulling op het openbaar vervoer, niet als vervanging. Daarbij laat onderzoek van TNO en Haskoning zien dat meer dan de helft van de deelmobiliteitsritten wordt gecombineerd met trein, bus, tram of metro. Het totale ov-gebruik stijgt dus licht door de toevoeging van deelmobiliteit.
Deze stijging komt door de zogenoemde optiewaarde: reizigers ervaren meer zekerheid als er altijd een fiets of scooter voor het laatste stuk beschikbaar is of wanneer een aansluiting wordt gemist. Die versterkende werking ontstaat vooral wanneer het systeem regionaal dekkend is.
Bereikbaarheid en gelijke kansen
Een regionale aanpak maakt het ook mogelijk om aanbod eerlijker te verdelen. Zonder samenwerking blijft deelmobiliteit vooral beschikbaar in economisch aantrekkelijke gebieden. Met regionale afspraken kan ook in minder dichtbebouwde of sociaal-economisch kwetsbare wijken aanbod worden gerealiseerd.
Zo wordt deelmobiliteit een volwaardig onderdeel van Publieke Mobiliteit: een samenhangend systeem van ov, flexvervoer en deelmobiliteit dat voor iedereen toegankelijk is, ongeacht woonplaats of inkomen.
Deelmobiliteit vervangt de autoritten
De maatschappelijke effecten zijn positief. Elke geïnvesteerde euro levert volgens onderzoek tussen de €40 en €200 aan maatschappelijke waarde op. De grootste winst zit in bereikbaarheid en ruimtegebruik.
Deelmobiliteit vervangt naar verwachting dagelijks duizenden autoritten. Op termijn kan dit leiden tot minder (tweede of derde) autobezit en tot vrijgekomen ruimte in wijken en centra. Die ruimte kan worden ingezet voor groen, fietsvoorzieningen of verblijfskwaliteit.
Ook bedrijventerreinen en nieuwe woongebieden profiteren. Door deelmobiliteit te koppelen aan ov-haltes en gebiedsontwikkeling worden banen en voorzieningen beter bereikbaar.
Beperken van ‘strooivoertuigen’
De regionale aanpak biedt ook voordelen in sturing en handhaving. In het contract worden afspraken vastgelegd over vaste hubs (centrale overstapplek van verschillende vormen van vervoer), maximale aantallen voertuigen en digitale parkeerzones. Daarmee wordt overlast door zogenoemde ‘strooivoertuigen’ beperkt.
Drie onderdelen
De aanpak bestaat uit:
- Regionale contracten voor deelfiets en deelscooter
- Uniforme vergunningen voor commerciële deelauto’s
- Een subsidieregeling voor buurtautodelen
De totale investering voor vijf jaar bedraagt circa €11,8 miljoen. Daartegenover staan maatschappelijke baten die vele malen hoger liggen.
Het vervolg
De komende maanden werkt de Vervoerregio samen met gemeenten aan de bolletjeskaarten om de locaties voor de voertuigen te bepalen. Dit ter voorbereiding op de aanbesteding voor het regionale deelmobiliteitssysteem. In het vierde kwartaal van 2026 is bekend of de volgende stap gezet wordt. Dat is namelijk het moment waarop gemeenten akkoord geven zodat het regionale systeem daadwerkelijk van start kan gaan.